EN: tobacco
NL: tabak.
FR: tabac.
ES: tabaco.
SR: Yani e smoko wan tabaka.
EN: Yani smokes a tobacco.
NL: Yani rookt een tabak.
FR: Yani fume du tabac.
ES: Yani fuma un tabaco.
tabakagron nn - tobacco field - tabaksveld.
tabakaman nn - someone who uses tobacco - iemand die tabak gebruikt.
tabaka-wenkri nn.
EN: a tobacco shop.
NL: een tabakswinkel.
FR: un buraliste.
ES: un estanco.
SR: Wan tabaka-wenkri de tapu a uku.
EN: There is a tobacconist on the corner.
NL: Er is een tabakswinkel op de hoek.
FR: Il y a un bureau de tabac au coin de la rue.
ES: Hay un estanco en la esquina.
tabaka-wwiri nn.
EN: tobacco leaf.
NL: tabaksblad.
FR: feuille de tabac.
ES: hoja de tabaco.
tabiki nn - island - eiland.
tabiki-ede nn.
EN: the beginning of the island.
NL: het begin van het eiland.
FR: le début de l'île.
ES: el comienzo de la isla.
tabiki-ggo - the end part of an island - het einde van een eiland.
tafra nn - table - tafel.
tafraduku - table napkin - tafeldoek.
tafrafesi - table top - tafelblad.
tafrafutu - table leg - tafelpoot.
tafrakrosi - tablecloth - tafelkleed.
tafraranki - table edge - tafelrand.
SR: A tafra disi diri.
EN: This table is expensive.
NL: Deze tafel is duur.
FR: Cette table est chère.
ES: Esta mesa es cara.
SR: Pe Yani poti a tafra?
EN: Where did Yani put the table?
NL: Waar heeft Yani de tafel neergezet?
FR: Où Yani a-t-il mis la table?
ES: ¿Dónde puso Yani la mesa?
'taigi', ofu 'taygi'.
Taygi is een samentrekking van "taki gi";
tot taigi (uitspraakvorm);
Taygii is een samentrekking van "taki gi yu";
tot taigii (uitspraakvorm);
Het is ook in de Bijbel te vinden, in Johannes 14:6 Jezus taki gi hem.
SR: taki gi yu (taygi); (zie Johannes 14:6 Jezus taki gi hem).
EN: to say to you; to tell you.
NL: aan je zeggen, tegen je zeggen, je te vertellen.
FR: te dire, dire à toi.
ES: para decirte; te decir; te lo digo.
SR: Mi o taki gi yu wan sani.
EN: I will tell you something.
NL: Ik zal je iets vertellen.
FR: Je vais te dire quelque chose.
ES: Te diré algo.
taki 1. vb
EN: to speak, to talk.
NL: praten, spreken, zeggen.
FR: parler.
ES: hablar.
SR: taki nanga.
EN: to speak to.
NL: praten met.
FR: parler à.
ES: para hablar con.
SR: Dati wani taki.
EN: It means that.
NL: Dat wil zeggen.
FR: C'est-à-dire.
ES: Es decir.
SR: taki gi.
EN: to tell, to say to.
NL: zeggen tegen.
FR: dire à.
ES: decir a.
SR: Mi taki gi den mati fu mi.
EN: I have told my friends.
NL: Ik heb aan mijn vrienden verteld.
FR: J'ai dit à mes amis.
ES: Se lo conté a mis amigos.
SR: taki gi yu (taygi), (zie Johannes 14:6 Jezus taki gi hem).
EN: to say to you; to tell you.
NL: aan je zeggen, tegen je zeggen, je te vertellen.
FR: te dire, dire à toi.
ES: para decirte; te decir; te lo digo.
SR: Dati mi wani taki gi unu. 1.
EN: That's what I want to tell you.
NL: Dat is wat ik jullie wil zeggen.
FR: C'est ce que je veux te dire.
ES: Esto es lo que quiero decirte.
SR: mi taki gi yu kba; (hari kon nawan: mi taygi kba) .
EN: I already told you; to tell you.
NL: Ik heb al aan je gezegd; Ik heb al tegen je gezegd; ik heb je al verteld.
FR: Je te l'ai déjà dit.
ES: Ya te lo dije.
SR: Dati mi wani taki gi unu. 2.
EN: That's what I want to tell you.
NL: Dat is wat ik jullie wil zeggen.
FR: C'est ce que je veux te dire.
ES: Esto es lo que quiero decirte.
SR: kon un taki; 1. phrase.
EN: let's say.
NL: laten we zeggen.
FR: disons.
ES: Digamos.
SR: kon un taki; 2. phrase.
EN: let's talk.
NL: laten we praten.
FR: parlons-en.
ES: hablemos.
SR: Yu e taki Patatatongo?
EN: Do you speak Dutch?
NL: Praat je Nederlands?
FR: Parlez-vous néerlandais?
ES: ¿Tu hablas holandés?
SR: San a e taki?
EN: What is he saying?
NL: Wat zegt hij?
FR: Que dit-il?
ES: ¿Que dice?
SR: Mi taki, un kan taki pikin Sranantongo.
EN: I said, we can speak some Surinamese.
NL: Ik zei, wij kunnen wat Surinaams praten.
FR: J'ai dit que nous pourrions parler un peu de surinamien.
ES: Dije que podemos hablar algo de surinamés.
SR: Mi no e taki Sranantongo.
EN: I do not speak Sranantongo.
NL: Ik praat geen Sranantongo.
FR: Je ne parle pas le Sraanantongo.
ES: Yo no hablo el Sranantongo.
San yu e taki?
EN: what you are saying?
NL: Wat zeg je?
FR: Qu'est-ce que tu dis?
ES: ¿Qué dices?
Notisi: Iedereen dient de taal op dezelfde manier te schrijven.
taki 2. vb - to pronounce - uitspreken.
EN: to pronounce.
NL: uitspreken.
FR: prononcer.
ES: pronunciar.
taki 3.
EN: that.
NL: dat.
FR: que.
ES: que.
SR: so taki a kan tan.
EN: so that it can stay.
NL: zo dat het kan blijven.
FR: pour qu'il puisse rester.
ES: para que pueda permanecer.
taki 4. nn = a talk, a story = een verhaal = une histoire.
lolotaki = gossip = roddelpraat, roddelgesprek.
mofokoranti = the tabloids press = roddelpers.
taki 5. nn, sin: taka.
EN: twig; branch.
NL: takje.
FR: brindille.
ES: ramita.
takifasi nn
EN: pronunciation
NL: uitspraak.
FR: prononciation.
ES: pronunciación.
SR: San na a takifasi fu a wortu disi?
EN: What is the pronunciation of this word?
NL: Wat is de uitspraak van dit woord?
FR: Quelle est la prononciation de ce mot?
ES: ¿Cómo se pronuncia esta palabra?
takimakandra nn
EN: a meeting
NL: een vergadering.
FR: une réunion.
SR: wan konmakandra.
EN: a meeting.
NL: een bijeenkomst.
FR: une réunion.
ES: una reunión.
SR: Den wrokoman abi wan takimakandra
EN: The workers have a meeting.
NL: De arbeiders hebben een bijeenkomst.
FR: Les travailleurs tiennent une réunion.
ES: Los trabajadores están teniendo una reunión.
libimakandra = society = samenleving.
konmakandra = meeting, conference = bijeenkomst.
wakamakandra = walking march = wandelmars.
takitaki vb, sin taki furu = to chatter; to talk a lot, to speak a lot = kletsen, veel praten.
EN: to talk a lot, to blather.
NL: veel praten, kletsen.
FR: parler beaucoup, bavarder.
ES: hablar mucho, parlotear.
SR: Yu e takitaki.
EN: You talk a lot.
NL: je praat veel.
FR: Tu parles beaucoup.
ES: Tu hablas mucho.
den pikin disi e takitaki. - these kids talk a lot. - deze kinderen praten veel.
Yani e takitaki na alapresi. - Yani talks a lot everywhere. - Yani praat overal veel.
Maya e waka lontu e takitaki. - Maya walks around talking a lot. - Maya loopt rond veel te praten.
tapu, no takitaki moro! - stop, doesn't talk much anymore! - stop, praat niet meer veel!
takitaki na sma ede. - a lot of talking gets on people's nerves. - Veel praten werkt op de zenuwen.
den e takitaki tumsi furu. - they talk way too much. - ze praten veel te veel.
tamara nn.
EN: tomorrow.
NL: morgen.
FR: demain.
ES: mañana.
SR: Te tamara!
EN: See you tomorrow!
NL: Tot morgen!
FR: À demain!
ES: ¡Nos vemos mañana!
SR: Mi o si yu tamara!
EN: I'll see you tomorrow!
NL: Ik zie je morgen!
FR: Je te vois demain!
ES: ¡Nos vemos mañana!
SR: Mi e kon tamara.
EN: I'll come tomorrow.
NL: Ik kom morgen.
FR: Je viendrai demain.
ES: Vendré mañana.
SR: Yani e go na datra-oso tamara.
EN: Yani is going to the hospital tomorrow.
NL: Yani gaat morgen naar het hositaal.
FR: Yani va à l'hôpital demain.
ES: Yani irá al hospital mañana.
tamara-mmanten - tomorrow morning - morgenochtend.
tamarabrekten - tomorrow afternoon - morgenmiddag.
tamarabakadina - tomorrow afternoon - morgennamiddag.
tamaraneti - tomorrow evening - morgenavond.
baka tra-esrede - after the day before yesterday - de dag voor eergisteren.
tra-esrede - the day before yesterday - eergisteren.
esrede - yesterday - gisteren.
tide - today -vandaag.
tamara - tomorrow - morgen.
tratamara - the day after tomorrow - overmorgen.
baka tratamara - de dag na overmorgen.
diwiki, disi wiki, a wiki disi - deze week, van de week.
trawiki - next week - volgende week.
te trawiki - til next week = tot volgende week = à la semaine prochaine.
baka trawiki - after next week - na volgende week.
dimun, disi mun - this month - deze maand.
tramun - next month - volgende maand.
baka tramun - after next month - na volgende maand.
diyari, disi yari - this year - dit jaar.
trayari - next year - volgend jaar.
baka trayari - after next year - na volgend jaar.
tide-mmanten, di-mmanten, disi mmanten - this morning - hedenmorgen.
tamara mmanten - tomorrow morning - morgenochtend.
tratamara mmanten - the day after tomorrow morning - overmorgen ochtend.
baka tratamara mmanten - the day after tomorrow morning - de dag na overmorgen ochtend.
di-mmanten, disi mmanten - this morning - hedenmorgen.
dineti, disi neti - tonight, last night - heden nacht, deze nacht, vannacht.
diwiki, disi wiki - deze week, van de week.
dimun, disi mun - this month - deze maand.
diyari, disi yari - this year - dit jaar.
alenten - rainy season - regentijd.
dreyten - dry season - drogetijd.
munde - Monday - maandag.
tude-wroko - Tuesday - dinsdag.
dride-wroko - Wednesday - woensdag.
fode-wroko - Thursday - donderdag.
freyda - Friday - vrijdag.
satra - Saturday - zaterdag.
sonde - Sunday - zondag.
tan 1. vb.
EN: to live.
NL: wonen.
FR: vivre.
ES: vivir.
SR: Pe yu e tan?
EN: Where do you live?
NL: Waar woon je?
FR: Où habites-tu?
ES: ¿Dónde vive?
tan 2. vb.
EN: to stay.
NL: blijven.
FR: rester.
ES: quedarse.
SR: Mi wani tan dya.
EN: i want to stay here.
NL: ik wil hier blijven.
FR: Je veux rester ici.
ES: Quiero quedarme aquí.
tan bun! - stay healthy!, take care! - blijf gezond!, groetjes! = Restez en bonne santé! = ¡Manténgase saludable!
tanpe - residence - verblijfplaats.
SR: tan abra.
EN: to remain.
NL: overblijven.
FR: rester.
ES: permanecer.
SR: tan bun.
EN: stay well.
NL: goed blijven, wel blijven.
FR: rester en bonne santé.
ES: Mantente saludable.
SR: tan na baka.
EN: to stay behind.
NL: achterblijven.
FR: rester derrière.
ES: quedarse atrás.
SR: tan na fesi.
EN: to stay ahead.
NL: voorblijven.
FR: pour rester en tête.
ES: Para mantenerse a la vanguardia.
SR: tan sribi.
EN: stay overnight.
NL: blijven slapen.
FR: passer la nuit.
ES: pasar la noche.
SR: tan aka.
EN: to repeat a year, to do a year again.
NL: blijven zitten.
FR: redoubler une classe.
ES: repetir curso, repetir año.
SR: tan na ay.
EN: stay awake; pay attention.
NL: wakker blijven; opletten.
FR: Reste éveillé; fais attention.
ES: Mantente despierto; presta atención.
SR: tan tiri.
EN: to stay quiet.
NL: stil blijven.
FR: garder le silence.
ES: callar.
tangi - thanks - bedankt.
gi tangi - to say thanks - dank zeggen.
mi gi yu tangi - i say thank you - ik zeg dank je.
gran tangi fu yu! - Thank you! - hartelijk bedankt!
mi e gi yu tangi - i thank you - ik bedank u.
mi e gi yu gran tangi - i thank you very much - ik bedank u hartelijk.
taki tangi - to say thanks - dank zeggen.
taki wan sma tangi - to say thank you to someone - iemand dank zeggen.
Mi wani taki en tangi - i want to thank him - ik wil hem bedanken.
Sofi wani taki yu tangi - Sofi wants to thank you - Sofi wil je bedanken.
Na a nen fu heri kondre mi wani taki en tangi = on behalf of entire country i want to thank him = namens hele land wil ik hem bedanken.
Odo:
tangi fu bun na kodya! - ingratitude is the world's reward - ondank is `s werelds loon = goede wordt met kwaad bedankt.
tangi nn - thanks - dank.
SR: taki tangi.
EN: to thank.
NL: bedanken, danken, dank zeggen.
FR: remercier, dire merci.
ES: agradecer, decir gracias.
SR: taki tangi.
EN: to thank.
NL: bedanken.
FR: remercier.
ES: agradecer.
SR: taki tangi.
EN: to say thanks.
NL: dank zeggen.
FR: dire merci.
ES: decir gracias.
SR: gi tangi.
EN: to give thanks.
NL: dank zeggen.
FR: faire des remerciements, rendre grâce.
ES: dar gracias.
taki gran tangi - to thank very much - hartelijk bedanken, hartelijk danken.
SR: taki gran tangi.
EN: to thank very much.
NL: hartelijk bedanken, heel erg bedanken, heel erg bedankt zeggen.
FR: remercier beaucoup.
ES: decir muchas gracias.
SR: Gran tangi fu Gado!
EN: Thank God!
NL: God zij dank!
FR: Dieu merci!
ES: ¡Gracias a Dios!
SR: taki Gado tangi.
EN: to thank God.
NL: God bedanken.
FR: remercier Dieu.
ES: dar gracias a Dios.
SR: grantangi fu un!
EN: thank you very much!
NL: hartelijk dank!
FR: merci beaucoup!
ES: muchas gracias!
tanpe nn, sin libipe, libipresi, tanpresi - residence - verblijfsplaats, woonplaats.
tanpoko vb.
EN: to repeat a year.
NL: zittenblijven.
FR: redoubler une année.
ES: repetir un año.
SR: Yani no abra, a tanpoko.
EN: Yani didn't pass, he stayed put.
NL: Yani is niet overgegaan, hij is blijven zitten.
FR: Yani a échoué, il a redoublé une année.
ES: Yani no pasó, ha redoblado un año.
Yani a échoué, il a redoublé une année.
tanpokoyankè vb.
EN: repeater.
NL: zittenblijver.
FR: répétiteur.
ES: reloj de repetición.
tanpresi nn , sin libipe - residence - verblijfsplaats, woonplaats.
mi no abi tanpresi = I have no place of residence. = ik heb geen verblijfplaats.
tapusten nn - consonant - medeklinker.
a skrifimarki "b" na wan tapusten - the letter "b" is a consonant - de letter "b" is een medeklinker.
krinsten nn - vowel - klinker.
sten - sound - klank.
tanta nn.
EN: aunt.
NL: tante.
FR: tante.
ES: tia.
tanteri vb = to disturb, to harass = lastigvallen, storen, kwellen.
tanteri wan sma = to disturb someone = iemand lastigvallen.
tapu prep.
EN: on.
NL: op.
FR: sur.
ES: sobre.
SR: A poti a buku tapu a tafra.
EN: He has put the book on the table.
NL: Hij heeft het boek op de tafel gezet.
FR: Il a posé le livre sur la table.
ES: Él puso el libro sobre la mesa.
SR: A pusipusi de tapu a kasi.
EN: The cat is on the cupboard.
NL: De poes is op de kast.
FR: Le chat est sur le placard.
ES: El gato está sobre el armario.
tapusey nn = top, upside = bovenkant.
bakasey = back = achterkant.
fesisey = front = voorkant.
mindrisey = middle side = middenkant.
ondrosey = bottom = onderkant.
seysey = the side = de zijkant.
tapusten nn = consonant = medeklinker.
a skrifimarki "b" na wan tapusten = the letter "b" is a consonant = de letter "b" is een medeklinker.
krinsten nn = vowel = klinker.
sten = sound = klank.
nososten = nasl sound = neusklank.
tapiyoka nn.
EN: tapioca, starch extracted from cassava.
NL: tapioca, zetmeel gewonnen uit cassave.
FR: tapioca, amidon extrait du manioc.
ES: tapioca, almidón extraído de la yuca.
tapiyokakuku - tapioca cake - tapioca-cake.
tapu 1. vb = to close, to shut = dichtdoen, dichtmaken, sluiten.
Yani e tapu den doro bika a e alen. = Yani closes the doors because it's raining = Yani sluit de deuren omdat het regent.
Tapu you mofo - keep your mouth shut - houd je mond dicht.
Tapu a doro - close the dore - doe the deur dicht.
a boy e tapu a doro - the boy is closing the dore - de jongen doet de deur dicht.
tapu 2. vb = on, above, on top = op, boven, bovenop.
tapu 3. vb = to stop = ophouden, stoppen.
tapu 4. vb = ervan weerhouden, tegenhouden.
tapu 5. nn = Amulet, personal protective item; magical medicine against evil.
= Amulet, persoonlijk beschermend voorwerp; magisch medicijn tegen kwaad.
tapu 6. nn = to stop = stoppen, niet meer plaats vinden.
bro tapu = niet meer ademen.
tapun = lid = deksel.
pe a tapun de - where is the cover - waar is de deksel.
taki - talk, say, speak - praten, spreken.
taigi (taki gi yu) - to tell - zeggen aan.
taki gi yu (samentrekking tot: taigii) - i told you = heb je gezegd.
SR: Mi taygi yu! (Mi taki gi yu)
EN: I told you!
NL: Ik heb je gezegd!
FR: Je te l'ai dit!
ES: ¡Te dije!
mi taki gi yu, dati yu no musu kon = ik heb je gezegd, dat je niet moet komen.
mi taigii tok (mi taki gi yu) - i told you - ik heb je toch gezegd.
mi taki gi yu (mi taigii) = i told you = ik heb aan je gezegd.
takru 1. - bad; evil - slecht.
takru 2. - ugly - lelijk.
takrumaniri - ad habits - slechte gewoonten.
a lay takrumaniri - he has a lot of bad habits - hij heeft veel slechte gewoontes.
tamalen nn.
EN: tamarind.
NL: tamarinde.
FR: tamarin.
ES: tamarindo.
tan 1. vb - to stay, remain = blijven.
tan 2. vb - live, reside, dwell - wonen.
tan 3. vb - keep on, continue to - doorgaan.
tapu - to close, lock, shut - sluiten.
tapu - delay, hold up, prevent - tegenhouden.
tapu - on, above, on top of - op.
tapun - cover, lid -deksel.
tara - tar - teer.
tasi nn, sin saka - bag - tas.
tata - father, ancestor - vader, voorouders.
tay - tie, tighten - vastbinden.
tay 1. vb.
EN: to bind.
NL: binden.
FR: lier.
ES: unir.
SR: Tay yu fetre!
EN: tie your shoelaces!
NL: Bind je veters!
FR: Attache tes lacets!
ES: ¡Átate los cordones de los zapatos!
tay 2. vb.
EN: to tie.
NL: vastbinden.
FR: ficeler.
ES: atar.
tay 3. adj, sin tranga; ant syuru.
EN: hard, tough.
NL: hard, taai.
FR: dure.
ES: duro.
SR: a buskutu tay, a buskutu tranga.
EN: the biscuit is hard.
NL: de beschuit is hard.
FR: la biscotte est dure.
ES: El bizcocho está duro.
taymarki nn.
EN: the hyphen.
NL: het koppelteken.
FR: le trait d'union.
ES: el guión.
SR: Yu frigiti a taymarki.
EN: You forgot the hyphen.
NL: U hebt het koppelteken vergeten.
FR: Vous avez oublié le trait d'union.
ES: Olvidaste el guión.
SR: Poti wan taymarki!
EN: Add a hyphen!
NL: Voeg een koppelteken toe!
FR: Ajoutez un trait d'union!
ES: ¡Añade un guión!
taywortu nn.
EN: compound word.
NL: samengesteld woord.
FR: mot composé.
ES: palabra compuesta.
te 1. nn - tea - thee.
SR: Go meki te!
EN: Go make some tea!
NL: Ga thee zetten!
FR: Va faire du thé!
ES: ¡Ve a hacer té!
te 2. = when = als, wanneer
te yu e kon, tyari wan gi me - when you come, bring me one - als je komt, breng me er dan één.
SR: Te mi gwe fu mi.
EN: when i will be gone.
NL: wanneer ik weg zal zijn.
FR: Quand je serai parti.
ES: Cuando me haya ido.
te 3. adv = all = helemaal.
a buku de te na ondro = the book is at the very bottom = het book is helemaal onderaan.
te 4. adv = to = tot aan.
Go te na baka = go to the back = ga tot aan de achterkant.
te nagna now = up to now = tot nu toe = jusqu'à présent.
te 5. = until = tot.
te sofara! = until sofar! = tot zover!
sofara = so far = zover.
sofarawe = so far away = zo ver weg.
SR: te leki
EN: until.
NL: totdat.
FR: que.
ES: hasta.
SR: Wakti te leki mi kon.
EN: Wait till I come.
NL: Wacht totdat ik kom.
FR: Attends que je vienne.
ES: Espera a que llegue.
SR: te nanga now.
EN: up to now.
NL: tot nu toe.
FR: jusqu'à présent.
ES: hasta ahora.
SR: te tamara.
EN: until tomorrow.
NL: tot morgen.
FR: à demain.
ES: hasta mañana.
te 6. = much; often = veel, zeer; vaak.
Mi lobi yu so te = i love you so much = ik houd zoveel van je.
Yani gi mi moni te = yani often gives me money = Yani geeft me vaak geld.
SR: te tide 1.
EN: until today.
NL: tot vandaag.
FR: jusqu'à aujourd'hui.
ES: Hasta hoy.
SR: te tide 2.
EN: to this day; until the present.
NL: tot vandaag.
FR: à ce jour.
ES: hasta el día de hoy; hasta nuestros días.
SR: te nanga tide.
EN: up to and including today.
NL: tot en met vandaag.
FR: jusqu'à aujourd'hui inclus.
ES: Hasta el día de hoy inclusive.
SR: te nanga a dey fu tide.
EN: To this day.
NL: tot op de dag van vandaag.
FR: à ce jour.
ES: Hasta el día de hoy.
têgo - eternal, everlasting - eeuwig.
fu têgo - until eternity - tot in eeuwigheid.
wakti fu têgo - to wait until eternity - tot in eeuwigheid wachten.
yu o tan wakti fu têgo - you are going to wait forever - je gaat tot in eeuwigheid wachten.
Meki Gado blesi un fu têgo - let God bless us forever - laat God ons voor altijd zegenen.
teki vb - to take - nemen.
teki abra - take over - overnemen.
teki a makti abra - take over power - de macht overnemen.
teki abra - to copy - overkopieren.
teki bosroyti - to take decision - besluit nemen.
teki faya - to catch fire - vlam vatten.
teki bro - to rest - rusten - se reposer - descansar.
teki futu - to go away, to leave - weggaan, vertrekken.
teki koyri - to take a walk - een wandeling maken.
teki wan luku = to take a look = een kijkje nemen.
teki moro - to take more - meer nemen.
teki pasi - to leave, to go away - vertrekken, weggaan.
teki yu pasi - to go your way - je weg volgen.
teki prati - to participate, to take part - deelnemen, meedoen.
fu teki prati - to take part - om deel te nemen.
teki prati na wan konmakandra - to participate in a meeting - deelnemen aan een bijeenkomst.
teki puru - to take away - weghalen, wegnemem.
teki spoyti - to get an injection - injectie krijgen.
teki ten - to take time - tijd nemen.
teki yu ten - to take your time - neem je tijd.
teki waran - to warm oneself up - zich opwarmen.
teki wroko - to start work - met werk beginnen.
na seybi yuru mi e teki wroko - I start work at 7 am - ik begin om 7 uur met werk.
teki tyari gwe = take along = meenemen = emporter = llevar.
telefisi nn; sin: terefisi, lukudosu. ✓
EN: the television.
NL: de televisie.
FR: la télévision.
ES: la televisión.
SR: terefisi skoro, wan skoro na tapu telefisi.
EN: television course, a course on television.
NL: televisie cursus, een cursu op televisie.
FR: un cours de télévision, un cours à la télévision.
ES: un curso de televisión, un curso sobre televisión.
telefon nn; sin: konkru-ttey.
EN: telephone.
NL: telefoon.
FR: téléphone.
ES: teléfono.
Mi kan kobroyki yu telefon? - Can i use your phone? - Kan ik uw telefoon gebruiken?
Mi wani kari wan datra gi a boy disi - I wan t call a doctor for this boy - ik will een dokter bellen voor deze jongen.
Pe mi telefon de? - Where is my telephone? - Waar is mijn telefoon?
Teki a telefon gi mi - Pick up the phone for me - Pak de telefoon voor me.
San na a telefonnumru fu a datra? - What is the phone number of the doctor? - Wat is de telefoonnumer van de dokter?
telo nn.
EN: fried cassave.
NL: gefrituurde cassave.
FR: manioc frit.
ES: yuca frita.
temeku -
1. nn plaaggeest.
2. lastig, hinderlijk
3. lastigheid, plaag.
tempe.
EN: tempeh, a product made from fermented soybeans as a meat substitute.
NL: tempeh, een product van gefermenteerde sojabonen als vleesvervanger.
FR: tempeh, produit à base de soja fermenté comme substitut de viande.
ES: tempeh, producto elaborado a partir de soja fermentada como sustituto de la carne.
temre - carpentry - timmeren.
temreman - carpenter - timmerman.
temre-wroko - carpentry - timmerwerk
ten nn.
EN: the time.
NL: de tijd.
FR: le temps.
ES: el tiempo.
SR: A ten doro!
EN: The time has come!
NL: Te tijd is aangebroken!
FR: Le moment est venu!
ES: Ha llegado el momento!
someni ten - so much time - zoveel tijd.
abi ten - to have time - tijd hebben.
wan ten fu o lati? - by what time? - tegen hoelaat?
no abi ten - have no time - geen tijd hebben.
ten no de - there is no time - er is geen tijd.
hari a ten - to stretch time - tijd rekken.
lasi ten - to lose time, to waste time - tijd verspillen, tijd verliezen.
a ten dati dede kba - die tijd ligt al achter ons, het is voorbij.
SR: A ten fu.
EN: The time of.
NL: De tijd van.
FR: Le temps de.
ES: El tiempo de.
SR: A ten fu 1975 te nanga now.
EN: The period from 1975 to the present.
NL: De tijd van 1975 tot heden.
FR: La période de 1975 à nos jours.
ES: El período desde 1975 hasta la actualidad.
SR: A ten fu 1800 te nanga 1850.
EN: The time from 1800 to 1850.
NL: de tijd van 1800 tot en met 1850.
FR: La période de 1800 à 1850.
ES: El período de 1800 a 1850.
nyan ten - to cost time, to waste time - tijd kosten, tijd vreten.
teki yu ten - take your time - neem je tijd.
abra wan syatu pisi ten - in a short time - over een korte tijd.
tranga ten - hard times - harde tijden, moeilijke tijden -
les temps difficiles - tiempos difíciles.
SR: tranga ten.
EN: hard times.
NL: harde tijden, moeilijke tijden.
FR: les temps difficiles.
ES: tiempos difíciles.
SR: A ten disi.
EN: this time; nowadays.
NL: Deze tijd; tegenwoordig.
FR: aujourd'hui; de nos jours.
ES: Ahora.
tenari nn = thenar, part of the palm below and to which the thumb is attached = thenar, gedeelte van de handpalm onder de duim, en waaraan de duim vastzit.
tenti 1. nn.
EN: a tent.
NL: een tent.
FR: une tente.
ES: una tienda de campaña.
SR: ini a tenti.
EN: in the tent.
NL: in de tent.
FR: dans la tente.
ES: en la tienda de campaña.
tenti 2. nr - tens - tientallen.
Yani abi someni tenti moni - Yani has so many tens of money - Yani heeft zoveel tientallen geld.
RL: teri
wan tere nn - tail - staart.
abi tere - to have tail - staart hebben.
abi tere - to have consequences - gevolgen hebben.
agutere - pigtail - varkensstaart.
asitere - horsetail - paardestaart.
burikitere - donkey tail - ezelstaart.
tyari tere na yu baka - iemand met zich meenemen.
Mi no e tyari tere na mi baka = I'm not taking anyone with me.
= ik neem niemand met me mee.
= Je n'emmène personne avec moi. = No llevaré a nadie conmigo.
odo:
Grontapu na asitere, tide a e way so, tamara a e way so.
The world is a horsetail, today it goes this way, tomorrow it goes that way.
De wereld is een paardestaart, vandaag gaat het deze kant op, morgen gaat het die kant op.
terefisi nn; sin: telefisi. ✓
EN: the television.
NL: de televisie.
FR: la télévision.
ES: la televisión.
teresey nn - tail side - staartkant.
tesi 1. vb - to taste - proeven.
tesi 2. nn - the taste - de smaak.
tesiman nn - taster - proever.
tesipapiri nn - taste buds - smaakpapillen.
testamenti nn - testament - testament.
a Nyun Testamenti - the New Testament.
a Owru Testamenti - the Old Testament.
tide nn - today - vandaag.
tide bakadina - this evening - vanavond.
mi e kon tide bakadina - i am coming this evening - ik kom vanavond.
tide, tamara we e strey go doro - today, tomorrow the struggle goes on - vandaag, morgen de strijd gaat door.
SR: tide ayti dey.
EN: a week from today.
NL: vandaag over een week.
FR: dans une semaine à compter d'aujourd'hui.
ES: una semana a partir de hoy.
SR: San yu kan du tide, no skoyfi en go na tamara.
EN: What you can do today, don't put off until tomorrow.
NL: Wat je vandaag kan doen, schuif het niet naar morgen.
FR: Ce que vous pouvez faire aujourd’hui, ne le remettez pas à demain.
ES: Lo que puedas hacer hoy no lo dejes para mañana.
tide-mmanten nn - today morning - vanmorgen.
tideneti nn - tonight - vannacht.
tidetide 1., tide ete - Today yet - vandaag nog, heden ten dage.
Tidetide mi miti nanga you - Vandaag nog heb ik je ontmoet - Mighty Botai.
Tidetide yu musu go do a wroko - Vandaag nog moet je het werk gaan doen.
tidetide 2. nn - poison frog - grote dijvlekgifkikker.
tifi nn - teeth - tand.
a pikin abi tu tifi kba - the child already has two teeth - het kind heeft al twee tanden.
anatomi fu wan tifi - anatomy of a tooth - anatomie van een tand
tifidatra - dentist - tandarts.
tifidatra-yepiman - dental assistant - tandartsassistent.
tifi-ggo nn, sin tifirutu - tooth root - tand wortel
A tifi-ggo pri - the tooth root is spoiled - de tand wortel is bedorven.
tifreydi
EN: satisfied.
NL: tevreden.
FR: satisfait.
ES: satisfecho.
SR: Mi de tifreydi.
EN: i am satisfied.
NL: ik ben tevreden.
FR: Je suis satisfait.
ES: Estoy satisfecho.
tigri 1. nn = tigre = tijger.
tigri 2. nn, sin tikiri = to tickle = kittelen, kietelen.
tigrikati nn.
EN: ocelot.
NL: ocelot.
FR: ocelot.
ES: el ocelote.
HH: Leopardus pardalis.
SR: A tigrikati na wan kati di e libi ini Latino Amerika.
EN: The ocelot is a wild cat that lives in Latin America.
NL: De ocelot is een wilde katachtige die in Latijns-Amerika leeft.
FR: L'ocelot est un chat sauvage qui vit en Amérique latine.
ES: El ocelote es un felino salvaje que vive en América Latina.
tigriman nn - male songbird in 2nd stage of development - mannetje zangvogel in 2de ontwikkelingsfase.
yonguman - male songbird in 1st stage of development - mannetje zangvogel in 1ste ontwikkelingsfase.
repman - male songbird in 3rd stage of development - mannetjes zangvogel in 3de ontwikkelingsfase.
tikifutu nn = the lower leg = het onderbeen.
koyti = fibula = de kuit.
bonfutu = shin, shinbone = scheenbeen.
skrufu = a joint = een gewricht.
kindi = knee = knie.
neki = neck = nek.
ede = head = hoofd.
bere = the belly = de buik.
kunba = the navel = de navel.
ggo = the buttocks = de billen.
ondro-anu = the armpit = de oksel.
baka-anu = the back of the hand = de handrug.
bere-anu, sin ini-anu = the palm = de handpalm.
doyn = the thumb = de duim.
weysifinga = the index finger = de wijsvinger.
mindrifinga = the middle finger = de middelvinger.
lingafinga = the ring finger = de ringvinger.
pikinfinga, sin penki = the pinky = de pink.
kanti fu anu = side of the hand = kant van de hand.
tikiri nn; sin: tigri.
EN: to tickle.
NL: kietelen; kittelen.
FR: chatouiller.
ES: hacer cosquillas.
tikotiko nn - hiccups - hik.
Yani kisi tikotiko - Yani has the hiccups - Yani heeft de hik.
tin nr.
EN: ten.
NL: tien.
FR: dix.
ES: diez.
SR: Tin dagu de na strati.
EN: Ten dogs are on the street.
NL: Tien honden zijn op straat.
FR: Dix chiens errent dans la rue.
ES: Diez perros estan en la calle.
tinawan, sin erfu = 11
sin: erfu.
tinatu, sin twarfu = 12
sin: twarfu.
tinadri = 13
tinafo = 14
tinafeyfi = 15
tinasiksi = 16
tinaseybi = 17
tina-ayti = 18
tinaneygi = 19
tingi 1. vb.
EN: to stink.
NL: stinken.
FR: puer.
ES: hedor.
SR: San e tingi so?
EN: What stinks so?
NL: Wat stinkt zo?
FR: Qu'est-ce qui pue autant?
ES: ¿Qué huele tanto?
SR: A kamra e tingi.
EN: The room stinks.
NL: De kamer stinkt.
FR: La pièce pue.
ES: La habitación apesta.
SR: A dotikisi e tingi.
EN: The garbage bin stinks.
NL: De vuilnisemmer stinkt.
FR: La poubelle pue.
ES: El cubo de basura apesta.
SR: Mi Gado, yu mofo e tingi.
EN: My God, your mouth stinks.
NL: Mijn God, je mond stinkt.
FR: Mon Dieu, ta bouche pue.
ES: Dios mío, tu boca apesta.
tingi 2. adj.
EN: stinking.
NL: stinkend.
FR: puant.
ES: apestoso, maloliente.
SR: wan tingi kka.
EN: a stinking poop.
NL: een stinkende poep.
FR: un caca puant.
ES: una caca apestosa.
SR: Yani e tan na ini wan tingi strati.
EN: Yani lives in a smelly street.
NL: Yani woont in een stinkende straat.
FR: Yani vit dans une rue malodorante.
ES: Yani vive en una calle maloliente.
SR: Pe yu bay a tingi brede disi?
EN: Where did you buy this stinky bread?.
NL: Waar heb je deze stinkende brood gekocht.
FR: Où as-tu acheté ce pain puant?
ES: ¿Dónde compraste este pan apestoso?
tingibubu nn.
EN: The green stink bug.
NL: De groene schildwants, stinkwants.
FR: La punaise verte. ES: La chinche verde apestosa.
HH: Palomena prasina.
bedi tingibubu = bedbug = bedwants = punaise de lit.
Wan bedi tingibubu beti Yani = a bedbug has bit Yani = een bedwants heeft Yani gebeten = une punaise de lit a piqué Yani.
tingifowru nn, sin: dyankro.
EN: vulture; bird of prey that feeds on dead animals (carrion).
NL: aasgier; roofvogel die zich voedt met dode dieren (aas).
FR: vautour; oiseau de proie qui se nourrit d'animaux morts (charognes).
ES: buitre; ave rapaz que se alimenta de animales muertos (carroña).
SC: cathartidae.
granman tingifowru = de koningsgier.
blaka-ede tingifowru = de zwarte gier.
redi-ede tingifowru = de roodkopgier.
geri-ede tingifowru = de geelkopgier.
tinkoko nn.
EN: a stilt.
NL: stelt.
tinkokoman nn.
EN: stilt walker.
NL: Steltenloper.
tiri vb - to manage - besturen.
tiri nn = management = leiding.
ondro tiri fu = led by, directed by = onder leiding van.
tirimemre nn = board member = bestuurslid.
Yani na wan tirimemre fu SVB - Yani is a board member of the SVB - Yani is een bestuurslid van de SVB.
tiri vb - sturen - leiding geven; regeren.
tiri a kondre - rule the country - het land regeren.
tiriman - director - directeur, bestuurder.
tiriman fu kondre - ruler of the country - leider van het land.
tnapu vb.
EN: to stand.
NL: staan.
FR: se tenir debout.
ES: Estar de pie.
SR: opo tnapu.
EN: to stand up.
NL: opstaan.
FR: se lever.
ES: ponerse de pie.
todo - frog - kikker.
todobere, sin todopikin - tadpole - kikkervisje.
todo-ede - frog head - kikkerkop.
todo-ay - frog eye - kikkeroog.
todofutu - frog leg - kikkerpoot.
todo-ggo - frog buttocks - kikkerbillen.
todomofo - frogmouth - kikkerbek.
todoneki - frog neck - kikkernek.
todopikin, sin todobere - tadpole - kikkervisje.
tòf adj.
EN: great.
NL: geweldig.
FR: super.
ES: excelente.
SR: Yani e denki taki a tòf.
EN: Yani thinks he's awesome.
NL: Yani denkt dat hij geweldig is.
FR: Yani pense qu'il est génial.
ES: Yani piensa que es increíble.
tokotoko 1. nn.
EN: lodo.
NL: modder.
FR: boue.
ES: lodo.
SR: A pikin e waka ini a tokotoko.
EN: The child is walking in the mud.
NL: Het kind loopt in de modder.
FR: L'enfant marche dans la boue.
ES: El niño camina en el barro.
tokotoko 2. nn.
EN: clay.
NL: klei.
FR: argile.
ES: arcilla.
SR: Mi meki a sturu disi nanga tokotoko.
EN: I made this chair with clay.
NL: ik heb deze stoel met klei gemaakt.
FR: J'ai fait cette chaise avec de l'argile.
ES: Hice esta silla con arcilla.
toli nn; sin: bâna; pipi; toytoy.
EN: a penis.
NL: een penis.
FR: un pénis.
ES: arcilla.
tomati nn.
EN: tomato.
NL: tomaat.
FR: tomate.
ES: tomate.
SR: Omeni wan kilo tomati?
EN: How much does a kilo of tomatoes cost?
NL: Hoeveel kost een kilo tomaat?
FR: Combien coûte un kilo de tomates?
ES: ¿Cuánto cuesta un kilo de tomates?
SR: Na tomati kon diri so?
EN: Have tomatoes become so expensive?
NL: Zijn tomaten zo duur geworden?
FR: Les tomates sont-elles devenues si chères?
ES: ¿Se han vuelto tan caros los tomates?
tomatibon nn; sin: tomatiplanti.
EN: tomato plant.
NL: tomatenplant.
FR: plant de tomate.
ES: planta de tomate.
tomatigron nn; EN: tomato field.
NL: tomatenveld.
FR: champ de tomates.
ES: campo de tomates.
SR: Sofi abi wan tomatigron.
EN: Sofi has a tomato field.
NL: Sofi heeft een tomatenveld.
FR: Sofi a un champ de tomates.
ES: Sofi tiene un campo de tomates.
tomatisowsu nn.
EN: tomato sauce.
NL: tomatensaus.
FR: sauce tomate.
ES: salsa de tomate.
SR: Sofi e meki tomatisowsu.
EN: Sofi makes tomato sauce.
NL: Sofi maakt tomatensaus.
FR: Sofi fait de la sauce tomate.
ES: Sofi hace salsa de tomate.
SR: Maya e seri tomatisowsu.
EN: Maya sells tomato sauce.
NL: Maya verkoopt tomatensaus.
FR: Maya vend de la sauce tomate.
ES: Maya vende salsa de tomate.
tomati-wwiri nn.
EN: tomato leaf.
NL: tomatenblad.
FR: feuille de tomate.
ES: hoja de tomate.
SR: Luku, Yani e piki tomati-wwiri.
EN: Look, Yani is picking tomato leaves.
NL: Kijk, Yani plukt tomatenblad.
FR: Regardez, Yani cueille des feuilles de tomates.
ES: Mira, Yani está recogiendo hojas de tomate.
tone 1. sin mumu, babaw - mute, feeble-minded, mentally deranged - stom, niet in staat om te spreken, geestelijk gestoord.
wan tone pikin - a mentally retarded child - een geestelijk zwakbegaafde kind.
Sofi meki wan tone pikin - Sofi gave birth to a mute child - Sofi heeft een stom kind gebaard.
babaw - mentally handicapped - geestelijk gehandicapt.
wan bobo - a fool - een sufferd.
malengri - physically handicapped - lichamelijk gehandicapt.
mumu - mute, physically and mentally handicapped - stom, lichamelijk en geestelijk gehandicapt.
den babawsma - the mentally disabled persons - de geestelijk gehandicapten.
wan malengriman - a physically disabled person - een lichamelijk gehandicapte persoon.
wan mumu pikin - a physically and mentally disabled child - een lichamelijk en geestelijk gehandicapt kind.
tone 2.
EN: inbred.
tone famiri = inbred family.
tongo 1. nn - language - taal.
Sortu tongo yu e taki? - what language do you speak? - welke taal spreek je?
wan tongo nomo - just one language - slechts één taal.
tongo sabiman - language expert, a linguist, language scholar - linguist, talenkenner, taalkundige, taalgeleerde.
Yani na wan tongo sabiman - Yani is a language scholar - Yani is een taalgeleerde.
ala tongo - all languages - alle talen.
SR: Omeni tongo yu e taki?
EN: How many languages do you speak?
NL: Hoeveel talen praat je?
FR: Combien de langues parlez-vous?
ES: ¿Cuántos idiomas hablas?
SR: O sortu tongo yu e leri tapu a momenti?
EN: What language are you currently learning?
NL: Welke taal ben je momenteel aan het leren?
FR: Quelle langue apprenez-vous actuellement?
ES: ¿Qué idioma estás aprendiendo actualmente?
tongo 2. nn - the tongue - de tong.
A tongo fu Yani redi - Yani's tongue is red - de tong van Yani is rood.
tongo-amandra - lingual tonsil - tongamandel
tongo-ggo - tongue root, root of tongue - Tongwortel
tongosabi nn = linguistics = taalkunde.
tongosabiman = linguist = taalkundige.
Sofi na wan tongosabiman = Sofi is a linguist = Sofi is een taalkundige.
tonpu nn, sin tonbo - stump - stomp, rest aan de grond van omgehakte boom.
Poti a batra tapu a tonpu - put the bottle on the stump - zet de fles op de stomp.
tonton 1. nn.
EN: tomtom, a dish.
NL: tomtom, een gerecht.
FR: tomtom, un plat.
ES: tomtom, un plato.
fon tonton = tomtom maken.
masi tonton = tomtom maken.
meki tonton = tomtom maken.
tonton 2. nn.
EN: the brain.
NL: de hersenen.
FR: le cerveau.
ES: el cerebro.
SR: Te a tonton no wani denki, a skin e pina.
EN: When the brain refuses to think, the body suffers.
NL: Als de hersenen niet willen denken, lijdt het lichaam.
FR: Lorsque le cerveau refuse de penser, le corps souffre.
ES: Cuando el cerebro se niega a pensar, el cuerpo sufre.
topimarki nn - the circumflex accent - het accent circumflex.
Tapu a langa "a" fu bana you musu poti wan topimarki = on the long "a" of bana you have to put a circumflex accent = op de lange "a" van bana moet je een accent circumflex zetten.
tori nn - story - verhaal.
gi tori, sin taki tori - make small talk, to tell stories - praatjes maken, verhalen vertellen.
SR: abra wan tu tori.
EN: about a few stories.
NL: over een paar verhalen.
FR: à propos de quelques histoires.
ES: Sobre algunas historias.
toriman 1. nn = storyteller = verhalenverteller, iemand die verhalen vertelt.
toriman 2. nn sin dalaman, Yudas = traitor, betrayer, Judas = verrader, verklikker, Judas.
Yani na wan Yudas = Yani is a Judas = Yani is een Judas.
toti nn - affectionate name for small dog - liefkozend naam voor klein hondje.
Pe a toti go? - where did the little dog go? - waar is het kleine hondje naartoe gegaan?
Mi bay wan toti na wwoyo - I bought a small dog at the market - ik heb een kleine hondje op de markt gekocht.
toti adj - small, little - klein.
A toti pikin - the small kid - het kleine kindje.
Go yepi a toti pikin - go help the little child - ga het kleine kindje helpen.
totitoti adj - very small - heel klein.
toto 1. vb; sin pusu.
EN: to push.
NL: duwen, stoten.
FR: pousser.
ES: empujar.
sani de san e toto unu - there are things that push you - er zijn dingen die je pushen.
toto 2. vb; sin freyri, nay, soki.
EN: to have sex, to have sexual intercourse.
NL: seks hebben, geslachtsgemeenschap hebben.
FR: avoir des relations sexuelles, avoir des rapports sexuels.
ES: tener sexo, tener relaciones sexuales.
toto 3. nn.
EN: Table of contents.
NL: inhoudsopgave.
FR: Table des matières.
ES: Tabla de contenido.
SR: Luku na a toto fu a buku.
EN: Look at the table of contents of the book.
NL: Kijk naar de inhoudsopgave van het boek.
FR: Regardez la table des matières du livre.
ES: Mira la tabla de contenidos del libro.
tow vb, sin hari - to tow, to haul, to drag - slepen, trekken, boekseren.
sin hari.
Yani e tow a wagi kon - Yani tows the car here - Yani sleept de auto naar hiertoe.
Pe den e tow a sipi go? - where are they towing the ship to? - waar slepen ze het schip naartoe?
tra, trawan - other - ander
trawan, tra - other - ander
tranga 6. adv; ant: sâfri.
EN: hard, loud (about sound).
NL: hard, luid (over geluid).
FR: dur, fort (à propos du son).
ES: duro, fuerte (sobre el sonido).
trasi nn.
EN: shrimp paste.
NL: garnalenpasta.
FR: pâte de crevettes.
ES: pasta de camarones.
tren - terrain - terrein
Suma e prey na tapu a tren? - who plays on the garden? - wie speelt op het terrein?
Wi kontren - future square, square in Suriname. - toekomst plein, plein in Suriname.
triki 1. vb.
NL: strijken.
triki 2. nn.
NL: streek, list.
triki-isri nn.
NL: strijkijzer.
trikiplanga nn.
NL: strijkplank.
tron 1. vb - become - worden.
Yan tron wan fufuruman - Yani is een dief geworden.
tron 2. nn - times - keren.
omeni tron = how many times.
tronbo nn - box - trommel.
troto nn, sin inineki = throat = keel = la gorge.
sin inineki.
Mi troto e ati mi = my throat is paining me = mijn keel doet me pijn = ma gorge me fait mal.
trow vb - marry - trouwen.
Martha e go trow - Martha is getting married - Martha gaat trouwen.
Martha trow nanga Thomas - Martha is married Thomas - Martha is getrouwed met Thomas.
trowdey nn = wedding day = trouwdag.
trowe vb = to throw away = weggooien.
trowfesa nn = wedding party = trouwfeest.
trowlinga nn = wedding ring = trouwring.
Yani e bay wan trowlinga = Yani buys a wedding ring = Yani koopt een trouwring.
trowmasra - groom - bruidegom.
trowmisi -the bride - bruid.
trowstu 1. vb - to comfort - troosten.
trowstu 2. nn - comfort - troost.
trowstuman nn - comforter - trooster.
trow-uma - married woman - getrouwde vrouw.
trow-wefi - married wife - getrouwde vrouw.
trowneti - wedding night - huwelijksnacht.
Tapu mi fosi trwoneti - on my first wedding night - op mijn eerste huwelijksnacht.
trow-oso nn - wedding party - bruiloft, huwelijksfeest.
trow-yapon nn - Wedding Dress - trouwjurk.
ttey nn. = rope = touw.
ttu 1. nn - horn - hoorn.
ttu 2. nn - trompet - hoorn.
tu 1. nr.
EN: two.
NL: twee.
FR: deux.
ES: dos.
SR: Maya abi tu brada.
EN: Maya has two brothers.
NL: Maya heeft twee broers.
FR: Maya a deux frères.
ES: Maya tiene dos hermanos.
SR: Yani bay two apra na wwoyo.
EN: Yani has bought two apples at the market.
NL: Yani heeft twee appels op de markt gekocht.
FR: Yani a acheté deux pommes au marché.
ES: Yani ha comprado dos manzanas en el mercado.
tu 2. adv; sin: owktu.
EN: also, too, as well.
NL: ook, eveneens.
FR: aussi.
ES: también.
SR: Mi e go tu.
EN: I am also going.
NL: Ik ga ook.
FR: Je vais aussi.
ES: Yo también voy.
SR: Mi wani wan apra tu.
EN: I want an apple too.
NL: Ik wil ook een appel.
FR: Moi aussi je veux une pomme.
ES: Yo también quiero una manzana.
tusten nn.
EN: diphthongs.
NL: tweeklanken.
FR: diphtongues.
ES: diptongos.
SR: Beybi yu e skrifi nanga a tusten ey.
EN: Baby is written with the diphthong ey.
NL: Baby schrijft men met de tweeklank ey.
FR: Bébé est écrit avec le diphtongue ey.
ES: Bebé está escrito el diptongo ey.
krinsten - vowel - klinker.
mindribere sten - diphthongs - tweeklanken
tapusten - consonant - medeklinker.
tukunari nn - Cichla ocellaris, a type of fish - toekoenarie, een vissoort.
tumarsi! - get lost - opgehoepeld!, ingerukt!
EN: get lost!
NL: hoepel op!
FR: Aller se faire cuire un œuf!
ES: ¡Piérdase!
SR: tumarsi komopo dya!
EN: Get out of here!
NL: Rot op van hier!
FR: Sors d'ici!
ES: ¡Sal de aquí!
tumbu nn - tomb - tombe, kegelvormige hoop grond.
meki wan tumbu - make a tomb - een tombe maken.
tumsi - too much - te veel.
tututodo - horned frog - hoornkikker.
twarfu - twelve - twaalf.
twenti nr, sin tutenti - twenty - twintig.
sin tutenti.
Yanu tapu twenti yari - Yani has turned twenty years old - Yani is twintig jaar geworden.
Maya e bay twenti apara- Maya buys twenty apples - Maya koopt twintig appels.
skowtu kisi twenti fufuruman - police has arrested twenty thieves - politie heeft twintig dieven opgepakt.
twentinawan - 21
twentinatu - 22
twentinadri - 23
twentinafo - 24
twentinafeyfi - 25
twentinasiksii - 26
twentinaseybi - 27
twentina-ayti - 28
twentinaneygi - 29
dritenti - thirty - dertig.
tweyfri vb - to doubt, to hesitate - twijfelen.
you no musu tweyfri - you should not doubt - je moet niet twijfelen.
Yani e tweyfri - Yani has doubts - Yani twijfelt.
tyari 1. vb - to bring - brengen
tyari wan apra gi Yani - bring an apple for Yani - breng een appel voor Yani.
tyari doro-ay - geringschatten, utlokken, verachten.
SR: Ma san yu e tyari kon tapu a tafra?
EN: But what do you bring to the table?
NL: Maar wat heb jij te bieden?
FR: Mais qu'apportez-vous à la table?
ES: ¿Pero qué es lo que usted aporta?
tyari 2. vb - to carry - dragen
Mi e tyari a tafra go na ini - I carry the table inside - ik draag de tafel naar binnen.
tyari doro-ay - geringschatten, utlokken, verachten
tyatni nn.
EN: chutney, a seasoning.
NL: chutnie, een smaakmaker..
FR: chutney, un assaisonnement.
ES: chutney, un condimento.
tyawa - 25.
barki - 100
banku - 50
loto - 5
dala - 2.5
tyobo 1. vb; sin: doti; morsu.
EN: to make dirty, to make filthy.
NL: vies maken, vuil maken.
FR: rendre sale, rendre immonde.
ES: ensuciar, hacer inmundo.
SR: Maya e tyobo a oso fu Yani.
EN: Maya makes Yani's house dirty.
NL: Maya maakt het huis van Yani vies.
FR: Maya salit la maison de Yani.
ES: Maya ensucia la casa de Yani.
tyobo 2. adj; sin: doti.
EN: dirty, filthy, nasty.
NL: vies, vuil, smerig.
FR: sale, dégoûtant, malpropre.
ES: sucio, asqueroso, inmundo.
SR: tyobo krosi.
EN: dirty clothes.
NL: vuile kleren.
FR: vêtements sales.
ES: ropa sucia.
SR: tyobo mofo.
EN: dirty mouth.
NL: vuile mond.
FR: sale bouche.
ES: boca sucia.
SR: Dan yu no poti yu tyobo mofo e taki mi sani, yongu.
EN: Then don't put your dirty mouth on my things, young man.
NL: Dan zet jij je vuile mond niet op mijn dingen, jongeling.
FR: Alors ne mets pas ta sale bouche sur mes affaires, jeune homme.
ES: Entonces no pongas tu sucia boca en mis cosas, jovencito.
SR: Ala den preti tyobo.
EN: All the plates are dirty.
NL: Al de borden zijn vuil.
FR: Toutes les assiettes sont sales..
ES: Todos los platos están sucios.
tyokro - to choke, to strangle - wurgen, onder de arm klemmen, om de nek grijpen.
pronunciation - uitspraak: tjokro, jokro, jokoo, joko.
Yani tykro en kiri - Yani heeft hem dood gewurgd - Yani has strangled him to death.
tyopu vb - to peck - pikken.
Den fowru e tyopu siri - the chickens are pecking seeds - de kippen pikken zaden.
tyuku nn - bribe - smeergeld, steekpenning, omkoopgeld.
teki tyuku - accept bribe - smeergeld aannemen.
gi tyuku - to give a bribe - smeergeld geven.
pay tyuku - to pay a bribe - smeergeld betalen.
tyukutyuku 1. nn - mouthwash - mondspoeling.
tyukutyuku 2. vb - to rinse mouth - mond spoelen.
tyuri nn, sin tyurun - annoying sucking sound made by mouth - irritant zuiggeluid gemaakt met de mond.
sin tyurun.
meki tyuri - make sucking annoying sound - zuigend irritant geluid maken.
Yani lobi meki tyuri - Yani loves making tyuri - Yani houdt ervan om tyuri te maken.